برای گرفتن شترمرغ باید با دقت، آرامش و شناخت رفتار این پرنده عمل کنید، وگرنه در چند ثانیه ممکن است هم خودتان آسیب ببینید و هم پرنده!
من محمد عزیزی هستم، بیش از بیست سال است در حوزه پرورش شترمرغ فعالیت دارم و بارها در مزارع مختلف در ایران، از جمله اصفهان، قزوین و یزد، تجربه گرفتن شترمرغهای بالغ و نیمهوحشی را داشتهام. در این مقاله میخواهم با زبانی ساده و صمیمی به شما بگویم طریقه گرفتن شترمرغ چگونه است و چه نکاتی باید رعایت شود تا هم پرنده آسیب نبیند، هم خودتان در امان باشید.
رفتار شترمرغ را قبل از نزدیک شدن بشناسید
اولین اصل گرفتن شترمرغ این است که بدانید با چه حیوانی طرف هستید. شترمرغ حیوانی سریع، قوی و گاهی بسیار عصبی است. اگر او احساس خطر کند، با یک لگد میتواند فردی را بهزمین بیندازد. اما در عین حال، اگر رفتار شما آرام و حسابشده باشد، خیلی راحتتر میتوانید نزدیکش شوید.
- هرگز از روبهرو به پرنده نزدیک نشوید.
- بهآرامی از سمت پهلو وارد محدوده او شوید.
- اگر سرش را بالا گرفت و بالها را باز کرد، یعنی احساس خطر میکند، پس چند قدم عقب بروید.
شترمرغ بیش از هر چیز از حرکات سریع و صدای بلند میترسد، پس سکوت و آرامش، کلید موفقیت شماست.
وسایل لازم برای گرفتن شترمرغ
قبل از شروع، حتماً ابزار مناسب آماده داشته باشید. بدون وسایل، کار تقریباً غیرممکن است.
| وسیله | کاربرد |
|---|---|
| طناب نرم و بلند (۳ تا ۴ متر) | برای بستن پاها یا گردن پرنده |
| کیسه پارچهای یا کاور چشم | برای پوشاندن چشم و آرامکردن پرنده |
| دستکش ضخیم | برای جلوگیری از خراش یا لگد |
| چوب بلند یا چنگک مخصوص | برای هدایت پرنده به گوشه یا محدوده محصور |
قدمبهقدم با طریقه گرفتن شترمرغ (روش کاملاً عملی و امن)
مرحله ۱: محدود کردن فضا
برای شروع، پرنده را باید در یک محوطه نیمهبسته قرار دهید. اگر زمین باز باشد، گرفتنش تقریباً غیرممکن است. معمولاً ما از حصار موقت یا نوار پلاستیکی استفاده میکنیم تا فضای دویدن پرنده کم شود.
مرحله ۲: نزدیک شدن از پهلو
همیشه از طرف پهلو وارد شوید، نه از جلو و نه از پشت. شترمرغ دید جانبی قوی دارد، اما از پشت نمیتواند بهخوبی ببیند. پس اگر ناگهانی از عقب نزدیک شوید، ممکن است لگد بزند.
مرحله ۳: استفاده از پارچه برای چشم
وقتی پرنده را در گوشهای قرار دادید، بهآرامی با کمک یک نفر دیگر، چشمهای پرنده را با پارچه بپوشانید. در کمتر از ۵ ثانیه متوجه میشوید چقدر آرامتر میشود، چون وقتی چیزی نمیبیند، استرسش کم میشود.
این ترفند ساده، در بیش از ۸۰٪ موارد باعث میشود گرفتن شترمرغ بدون هیچ درگیری انجام شود.
مرحله ۴: گرفتن بالها
با دست چپ، پایه بال سمت چپ و با دست راست، پایه بال سمت راست را بگیرید. هرگز بالها را از وسط یا نوک بگیرید چون ممکن است استخوانهای ظریف آن بشکند.
- بلافاصله بعد از گرفتن بالها، سر را آرام پایین بیاورید.
- اگر دو نفر هستید، یکی بالها را نگه دارد و دیگری پاها را ببندد.
مرحله ۵: بستن پاها
با استفاده از طناب نرم، پاهای پرنده را از بالای مفصل ببندید (نه از پایین). حواستان باشد طناب خیلی سفت نباشد که به گردش خون آسیب نزند.
نکته طلایی: شترمرغ وقتی احساس کند پاهایش ثابت است، معمولاً دیگر مقاومت نمیکند و خودش را زمین میگذارد.
اشتباهات خطرناک هنگام گرفتن شترمرغ
- هرگز تنهایی اقدام به گرفتن پرنده بالغ نکنید.
- در زمینهای لغزنده یا گلآلود وارد مزرعه نشوید.
- طناب را دور گردن پرنده نپیچید.
- از طنابهای پلاستیکی خشک استفاده نکنید، چون ممکن است پوست را زخمی کند.
من شخصاً در اوایل کارم به خاطر عجله و بیتجربگی، از جلو به پرنده نزدیک شدم و با یک لگد محکم زمین خوردم؛ از آن روز به بعد یاد گرفتم شترمرغ را باید با احترام و هوشمندی گرفت، نه زور!
پاسخ سریع برای Snippet: طریقه گرفتن شترمرغ چیست؟
برای گرفتن شترمرغ باید از پهلو نزدیک شوید، با پارچه چشمش را بپوشانید، بالها را از پایه بگیرید و پاها را با طناب نرم ببندید تا بدون آسیب کنترل شود.
نکات حرفهای طریقه گرفتن شترمرغ در شرایط مختلف (بخش دوم)
در ادامه تجربههای شخصی و میدانیام را درباره طریقه گرفتن شترمرغ در موقعیتهای مختلف مینویسم؛ نکاتی که معمولاً فقط زمانی یاد میگیرید که سالها در مزرعه کار کرده باشید و بارها با شترمرغهای عصبی، فراری یا زخمی سروکار داشته باشید.
چطور شترمرغی که قصد فرار دارد را بگیریم؟
شترمرغ زمانی که میترسد یا صدای ناگهانی میشنود، اولین واکنشش فرار است. پرنده در این حالت مثل یک «فنر رها شده» عمل میکند؛ یعنی با سرعتی نزدیک به ۵۰–۶۰ کیلومتر در ساعت شروع به دویدن میکند.
- در چنین شرایطی هرگز مستقیم دنبال پرنده ندوید، چون سرعتش چند برابر شماست.
- بهجای تعقیب، مسیر دویدن را ببندید؛ یعنی با طناب، چوب یا حضور چند نفر، پرنده را به سمت گوشه هدایت کنید.
- وقتی به محدوده بسته رسید و سرعتش کم شد، آرام از پهلو نزدیک شوید.
اگر شترمرغ در حال دویدن است، نزدیک شدن از روبهرو خطرناکترین اشتباه ممکن است.
روش گرفتن شترمرغ در فضای باز (زمینهای بدون حصار کامل)
خیلی از مزارع قدیمی، مخصوصاً در مناطق قزوین، زنجان و ساوه، حصارهای کامل ندارند. در این مکانها گرفتن شترمرغ نیاز به مدیریت فضا دارد.
| مرحله | روش انجام |
|---|---|
| مرحله ۱ | چند نفر باید بهصورت نیمدایره پشت پرنده حرکت کنند تا به نقطه مناسب هدایت شود. |
| مرحله ۲ | از چوبهای بلند برای ایجاد سد روانی استفاده کنید. |
| مرحله ۳ | وقتی پرنده به گوشه زمین رسید، فردی باتجربه از پهلو وارد شود و پارچه را روی چشمش بیندازد. |
این تکنیک در ۹۰٪ موارد جواب میدهد، بهخصوص اگر تیم هماهنگ باشد.
چطور جوجه شترمرغ را بدون آسیب گرفتن کنیم؟
گرفتن جوجهها آسانتر از بالغهاست، اما همین کار ساده اگر اشتباه انجام شود ممکن است منجر به شکستگی پا یا آسیبهای جدی شود.
- هرگز جوجه را از روی گردن یا بال بلند نکنید.
- با دو دست زیر بدنش را بگیرید؛ یک دست زیر سینه و دست دیگر زیر بخش انتهایی بدن.
- از فشار زیاد روی پاها جلوگیری کنید.
- اگر جوجه خیلی بیقرار است، کمی پارچه روی چشمش بگذارید.
در ۱ ماه اول زندگی، استخوانهای جوجه بسیار شکننده است؛ طریقه گرفتن شترمرغ کوچک باید کاملاً لطیف و بدون عجله باشد.
چگونه هنگام گرفتن شترمرغ، استرس گله را کاهش دهیم؟
شترمرغها رفتار گلهای دارند؛ یعنی واکنش یک پرنده میتواند کل گله را مضطرب کند. با این روشها از ایجاد اغتشاش جلوگیری کنید:
- پرنده موردنظر را تا حد امکان از گله جدا کنید.
- به هیچ عنوان افراد زیاد وارد مزرعه نشوند؛ حداکثر ۳ نفر کافی است.
- با صدای بلند صحبت نکنید.
- حرکات آرام و قابلپیشبینی انجام دهید.
وقتی گله آرام باشد، گرفتن شترمرغ هدف نیز چند برابر آسانتر میشود.
آیا میتوان شترمرغ را با غذا جذب کرد؟
بله، اما این روش بیشتر روی پرندههای رامشده جواب میدهد. من بارها برای گرفتن شترمرغ مادهای که تخم داشت، از غذا استفاده کردهام.
- یک ظرف کوچک ذرت یا یونجه خردشده نزدیکش قرار دهید.
- وقتی مشغول خوردن شد، از پهلو نزدیک شوید.
- خیلی آرام پارچه را روی چشمش بگذارید.
این روش برای شترمرغهای نر بالغ که در فصل جفتگیری تهاجمی هستند توصیه نمیشود.
سوالات پرتکرار درباره طریقه گرفتن شترمرغ (FAQ)
آیا گرفتن شترمرغ نر سختتر از ماده است؟
بله. نرها، مخصوصاً در فصل جفتگیری، رفتار تهاجمیتری دارند و ممکن است با پا حمله کنند. در این مواقع حداقل سه نفر باید برای گرفتن همراهی کنند.
بهترین زمان روز برای گرفتن شترمرغ چه موقع است؟
اول صبح یا عصر بهترین زمان است؛ چون پرندهها آرامترند و گرما باعث بیقراریشان نمیشود.
اگر شترمرغ ناگهان حمله کرد چه باید کرد؟
بلافاصله چند قدم عقب بروید و خود را بزرگتر نشان دهید. شترمرغ معمولاً با دیدن واکنش آرام شما، حمله را متوقف میکند.
چکلیست طلایی من برای گرفتن شترمرغ (ویژه افراد مبتدی)
- هیچوقت عجله نکنید.
- پرنده را قبل از گرفتن، چند دقیقه رصد کنید.
- بهصورت گلهای نزدیک نشوید.
- چشمها را حتماً بپوشانید.
- بالها را فقط از پایه بگیرید.
- پاها را با طناب نرم و بدون فشار زیاد ببندید.
- در صورت عصبی شدن پرنده، ۳۰ ثانیه صبر کنید، سپس ادامه دهید.
جمعبندی: بهترین طریقه گرفتن شترمرغ از نگاه محمد عزیزی
اگر بخواهم تمام تجربه ۲۰ سالهام را در یک جمله خلاصه کنم، این است:
گرفتن شترمرغ هنر آرامش و مدیریت رفتار پرنده است، نه زور و سرعت.
اگر طبق روشی که در بخش اول و دوم گفتم عمل کنید، میتوانید شترمرغ را بدون آسیب، بدون دویدنهای خطرناک و بدون استرس اضافی بگیرید.
این دستورالعمل بارها در مزارع مختلف امتحان شده و همیشه نتیجه قابل قبول داشته است.
