من سینا رفیعی هستم و بیش از ۲۰ سال است که در زمینه پرورش شترمرغ در ایران فعالیت میکنم. شناخت دقیق خصوصیات شتر مرغ اولین قدم برای نگهداری درست، انتخاب پرنده سالم و جلوگیری از زیانهای پرورشی است. در این مطلب قرار است ویژگیهایی را بشناسید که دانستن آنها تفاوت میان یک گله آرام و پربازده با یک مزرعه پرهزینه و دردسرساز را رقم میزند.
پاسخ سریع: شترمرغ بزرگترین پرنده زنده جهان است؛ نمیتواند پرواز کند، اما پاهایی بسیار قوی، سرعت دویدن بالا، بینایی دقیق و توان سازگاری مناسبی با اقلیمهای گرم و خشک دارد. این پرنده کنجکاو، گلهزی و نسبت به استرس حساس است و برای رشد مطلوب به فضای کافی، جیره متعادل، آب سالم و مدیریت آرام نیاز دارد.
اگر قصد خرید جوجه، تشکیل گله مولد یا راهاندازی مزرعه شترمرغ را دارید، فقط به جثه بزرگ و ظاهر سالم پرنده نگاه نکنید؛ نوع راه رفتن، اشتها، رفتار، کیفیت پاها و واکنش پرنده به محیط، اطلاعات بسیار مهمتری در اختیار شما قرار میدهد.
خصوصیات شتر مرغ در یک نگاه؛ ۱۲ واقعیت مهم و کاربردی
شترمرغ با نام علمی Struthio camelus در گروه پرندگان بیپرواز قرار میگیرد. ساختمان بدن این پرنده برای دویدن، تحمل شرایط محیطی و استفاده از منابع غذایی متنوع تکامل پیدا کرده است. مهمترین ویژگیهای عمومی آن را میتوان به شکل زیر خلاصه کرد:
- شترمرغ بزرگترین و سنگینترین پرنده زنده جهان محسوب میشود.
- قد پرنده بالغ، بسته به جنس، نژاد، تغذیه و شرایط نگهداری، معمولاً حدود ۱٫۸ تا ۲٫۷ متر است.
- وزن شترمرغ بالغ در بسیاری از گلهها حدود ۹۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم است، هرچند وزن دقیق میان پرندگان متفاوت خواهد بود.
- بال دارد، اما به دلیل وزن زیاد و ساختمان بدنی خاص قادر به پرواز نیست.
- هر پای شترمرغ فقط دو انگشت دارد و انگشت بزرگتر نقش اصلی را هنگام دویدن ایفا میکند.
- پاهای بلند و عضلانی آن برای فرار، دفاع و طی کردن مسافتهای نسبتاً طولانی ساخته شدهاند.
- چشمهای بزرگ و قدرت بینایی بالا به پرنده کمک میکنند خطر را از فاصله دور تشخیص دهد.
- گردن بلند شترمرغ دامنه دید وسیعی ایجاد میکند، اما در برابر ضربه، گیرکردن و برخورد با موانع آسیبپذیر است.
- پرندهای کنجکاو است و ممکن است اجسام براق، پیچ، میخ، پلاستیک یا سنگریزه را با نوک بررسی کند.
- به زندگی گروهی تمایل دارد و جداسازی نادرست میتواند موجب بیقراری و استرس شود.
- رشد جوجه در ماههای نخست سریع است، ولی این دوره از نظر تغذیه، سلامت پا و مدیریت دما بسیار حساس محسوب میشود.
- تخم شترمرغ بزرگترین تخم در میان پرندگان زنده است و وزن آن معمولاً در محدوده تقریبی ۱٫۲ تا ۱٫۶ کیلوگرم قرار میگیرد.
ویژگیهای ظاهری شترمرغ چگونه سلامت پرنده را نشان میدهند؟
ظاهر پرنده فقط برای تشخیص نر و ماده اهمیت ندارد. یک پرورشدهنده باتجربه با مشاهده چشمها، گردن، پرها، پاها و حالت ایستادن میتواند نشانههای اولیه بسیاری از مشکلات را تشخیص دهد. البته مشاهده ظاهری جای معاینه دامپزشکی را نمیگیرد، اما ابزار بسیار خوبی برای پایش روزانه گله است.
۱. سر کوچک، چشمهای بزرگ و میدان دید وسیع
سر شترمرغ در مقایسه با بدن بزرگ آن کوچک به نظر میرسد، اما چشمهایش بسیار بزرگ و برجستهاند. همین چشمها باعث میشوند پرنده حرکت انسان، حیوان یا وسایل مزرعه را از فاصله نسبتاً دور تشخیص دهد. به همین علت، ورود ناگهانی کارگر، سگ، خودرو یا دستگاه پرصدا میتواند کل گله را به حرکت درآورد.
در یک شترمرغ سالم، چشمها باید شفاف، باز و بدون ترشح باشند. نیمهباز ماندن چشم، تورم اطراف آن، ترشح، کدورت یا بیتفاوتی پرنده به حرکتهای محیطی میتواند نشانه بیماری، آسیب یا ضعف عمومی باشد.
۲. گردن بلند و انعطافپذیر چه کاربردی دارد؟
گردن بلند به شترمرغ کمک میکند محیط را بهتر ببیند و غذا را از ارتفاعهای مختلف بردارد. بااینحال، گردن یکی از بخشهایی است که در طراحی حصار و تجهیزات باید به آن توجه ویژه داشت. سیم بیرونزده، لبه تیز، فاصله نامناسب میان میلهها و توری شل میتوانند گردن پرنده را گرفتار کنند.
تجربه من نشان داده است که تعداد زیادی از جراحتهای قابل پیشگیری نه به دلیل بیماری، بلکه به دلیل طراحی نامناسب حصار، دانخوری و مسیر حرکت پرنده اتفاق میافتند.
۳. پرهای نر و ماده چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
در پرندگان بالغ، نر معمولاً پرهای سیاه با شاهپرهای سفید دارد، درحالیکه رنگ پرهای ماده بیشتر خاکستری مایل به قهوهای است. در فصل تولیدمثل ممکن است پوست ساق، اطراف چشم و نوک شترمرغ نر قرمزتر شود. این تغییر رنگ با فعالیت تولیدمثلی ارتباط دارد و شدت آن در همه نرها یکسان نیست.
در جوجهها و پرندگان کمسن، تشخیص جنسیت فقط از روی رنگ پرها قابلاعتماد نیست. طبق راهنمای پرورش شترمرغ سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، تفاوت کامل ظاهری دو جنس معمولاً با نزدیک شدن پرنده به بلوغ آشکارتر میشود.
۴. پاهای قدرتمند شترمرغ؛ مزیت حرکتی و عامل خطر
یکی از شناختهشدهترین خصوصیات شتر مرغ، پاهای بلند، قوی و عضلانی آن است. شترمرغ برخلاف بیشتر پرندگان در هر پا دو انگشت دارد. این ساختار به همراه عضلات قدرتمند، حرکت سریع و حفظ تعادل را امکانپذیر میکند.
همین پاها در صورت ترس، عصبانیت یا دفاع از قلمرو میتوانند خطرناک باشند. ضربه شترمرغ بالغ بهخصوص در فصل جفتگیری ممکن است آسیب جدی ایجاد کند. بنابراین کارگر نباید با اعتماد بیش از حد وارد محدوده نر مولد شود یا هنگام حمله مستقیم روبهروی پرنده بایستد.
شترمرغ چقدر سریع میدود و چرا فضای حرکت اهمیت دارد؟
پاسخ کوتاه مناسب Featured Snippet: شترمرغ در مسیرهای کوتاه میتواند به سرعتی نزدیک به ۶۰ تا ۷۰ کیلومتر بر ساعت برسد. پاهای بلند، دو انگشت بودن پا و عضلات قدرتمند به آن اجازه میدهند با گامهای بلند حرکت کند؛ بنابراین محوطه پرورش باید طول کافی و موانع خطرناک کمی داشته باشد.
سرعت بالا فقط یک ویژگی جالب نیست؛ بلکه مستقیماً با طراحی مزرعه ارتباط دارد. اگر پن شترمرغ بیش از حد کوچک، لغزنده یا پر از گوشههای تیز باشد، پرنده هنگام ترس فرصت توقف و تغییر مسیر مناسب ندارد. نتیجه میتواند برخورد با فنس، زمین خوردن یا آسیب پا و گردن باشد.
بهتر است مسیر حرکت گله تا حد امکان باز، قابلدید و دارای کف طبیعی با زهکشی مناسب باشد. گل سنگین، یخزدگی، نخاله ساختمانی، چاله و اجسام فلزی از خطراتی هستند که باید روزانه کنترل شوند.
۷ خصوصیت رفتاری شترمرغ که هر پرورشدهنده باید بداند
۱. آیا شترمرغ واقعاً سرش را زیر خاک میکند؟
خیر؛ این تصور عمومی درست نیست. شترمرغ برای بررسی تخمها، خوردن غذا، برداشتن سنگریزه یا پایین آوردن سر در واکنش به خطر، سر و گردن خود را نزدیک زمین میبرد. از فاصله دور ممکن است چنین به نظر برسد که سرش را داخل خاک کرده است، اما پرنده برای پنهان شدن سر خود را دفن نمیکند.
۲. کنجکاوی زیاد؛ ویژگی بامزهای که ممکن است خطرناک شود
شترمرغ تقریباً هر جسم تازهای را با نوک بررسی میکند. دکمه لباس، گوشواره، سیم، قطعه پلاستیکی، دستکش، پیچ و حتی تلفن همراه ممکن است توجهش را جلب کنند. این رفتار لزوماً به معنای گرسنگی نیست؛ کنجکاوی بخشی از رفتار طبیعی پرنده است.
هشدار: میخ، سیم، شیشه، تکههای پلاستیک و نخ را هر روز از محوطه جمعآوری کنید؛ بلع جسم خارجی میتواند انسداد، آسیب گوارشی یا تلف شدن پرنده را به دنبال داشته باشد.
۳. شترمرغ ترسو است یا تهاجمی؟
شترمرغ میتواند هر دو رفتار را نشان دهد. بیشتر پرندگان در مواجهه با عامل ناآشنا ابتدا فاصله میگیرند، اما پرنده محصور، نر قلمروطلب یا شترمرغی که از جوجه و لانه دفاع میکند ممکن است حمله کند. رفتار پرنده همچنین به سن، جنس، فصل، تجربه قبلی و نحوه برخورد انسان وابسته است.
در مزرعه باید حرکت کارگران آرام و قابل پیشبینی باشد. فریاد زدن، دویدن پشت سر گله، تغییر ناگهانی لباس کارگر و وارد کردن سگ به محوطه میتواند باعث هجوم گروهی شود.
۴. چرا بعضی شترمرغها به حصار نوک میزنند یا قدم میزنند؟
رفتارهای تکراری مانند راه رفتن مداوم کنار حصار، نوک زدن افراطی یا چرخیدن ممکن است با کمبود فضا، جدایی از گروه، تحریک محیطی ناکافی، ترس یا انتظار خوراک ارتباط داشته باشند. پیش از نسبت دادن این رفتارها به بیماری، شرایط نگهداری، برنامه خوراک و ترکیب گله را بررسی کنید.
۵. شترمرغ به زندگی انفرادی علاقه دارد یا گروهی؟
شترمرغ پرندهای اجتماعی است و معمولاً حضور همنوعان را ترجیح میدهد. بااینحال، کنار هم قرار دادن هر پرندهای با پرنده دیگر درست نیست. اختلاف شدید جثه، ناسازگاری نر و ماده یا تراکم بالا میتواند باعث تعقیب، نوکزدن و محروم شدن پرنده ضعیف از خوراک شود.
۶. چرا شترمرغ بالهایش را باز میکند؟
باز کردن بالها میتواند برای حفظ تعادل هنگام دویدن و تغییر جهت، نمایش جفتخواهی، تهدید، تنظیم حرارت یا واکنش به هیجان انجام شود. برای تفسیر رفتار باید به وضعیت بدن، رنگ پوست نر، حرکت گردن و رفتار سایر پرندگان نیز توجه کرد.
۷. آیا شترمرغ حافظه و قدرت یادگیری دارد؟
شترمرغ میتواند زمان خوراکدهی، مسیر رفتوآمد، افراد آشنا و برخی روالهای مزرعه را یاد بگیرد. اگر هر روز در ساعت نسبتاً مشخص و با رفتار یکسان وارد محوطه شوید، گله آرامتر مدیریت میشود. بینظمی و تغییرات ناگهانی معمولاً استرس را افزایش میدهند.
خصوصیات تغذیهای شترمرغ؛ آیا این پرنده همهچیزخوار است؟
شترمرغ از نظر رفتار غذایی انعطافپذیر است و میتواند مواد گیاهی، بذرها و گاهی حشرات و موجودات کوچک را مصرف کند. بااینحال، این موضوع به معنای آن نیست که میتوان هر نوع ضایعات غذایی را در اختیارش گذاشت. در پرورش تجاری، جیره باید براساس سن، وزن، مرحله رشد و هدف نگهداری تنظیم شود.
دستگاه گوارش شترمرغ امکان استفاده از بخشی از مواد فیبری را فراهم میکند، اما جوجههای کمسن به تغییر ناگهانی جیره، فیبر نامناسب و عدم تعادل مواد معدنی حساساند. کمبود یا نسبت نامتعادل کلسیم و فسفر، انرژی بیش از حد، کمبود پروتئین یا رشد بسیار سریع میتواند سلامت پاها را تهدید کند.
| گروه پرنده | نیاز مدیریتی مهم | خطای رایج |
|---|---|---|
| جوجه کمسن | خوراک استاندارد، آب تمیز و کنترل رشد پاها | رشد دادن بیش از حد سریع با جیره پرانرژی |
| پرنده پرواری | تعادل انرژی، پروتئین، فیبر و مواد معدنی | تغییر ناگهانی خوراک یا مصرف ضایعات نامطمئن |
| گله مولد | کنترل وضعیت بدنی و تغذیه متناسب با فصل تولید | چاق کردن مولدها و انتظار باروری بالا |
فرمول ساده برای ارزیابی یکنواختی وزن گله چیست؟
برای یک بررسی ابتدایی میتوانید میانگین وزن گله را محاسبه کنید. فرمول آن به این صورت است: مجموع وزن پرندگان ÷ تعداد پرندگان = میانگین وزن گله.
برای مثال، اگر وزن پنج جوجه بهترتیب ۲۱، ۲۳، ۲۲، ۱۸ و ۲۱ کیلوگرم باشد، مجموع وزن آنها ۱۰۵ کیلوگرم خواهد بود. با تقسیم عدد ۱۰۵ بر ۵، میانگین وزن گله ۲۱ کیلوگرم به دست میآید. جوجه ۱۸ کیلوگرمی باید از نظر دسترسی به دان، بیماری، انگل و سلامت پا بررسی شود.
میانگین وزن بهتنهایی کافی نیست؛ اختلاف وزن میان پرندگان هم مهم است، زیرا ممکن است چند پرنده سنگین، ضعف تعدادی از جوجهها را در عدد میانگین پنهان کنند.
ویژگیهای تولیدمثلی شترمرغ و تفاوت نر و ماده
شترمرغها تولیدمثل فصلی دارند و زمان دقیق آغاز و پایان فصل به طول روز، آبوهوا، تغذیه، موقعیت جغرافیایی و مدیریت مزرعه وابسته است. طبق گزارش علمی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، دوره جفتگیری ممکن است چند ماه ادامه پیدا کند و در نیمکره شمالی عموماً با ماههای گرمتر سال همزمان میشود.
- نر بالغ معمولاً پرهای سیاه و سفید مشخصتری دارد.
- ماده بالغ اغلب دارای پرهای خاکستری مایل به قهوهای است.
- رنگ ساق و نوک نر در فصل تولیدمثل ممکن است قرمزتر شود.
- نر در نمایش جفتخواهی روی پاها مینشیند، بالها را حرکت میدهد و گردن و سر را جابهجا میکند.
- تخمگذاری ماده معمولاً بهصورت دورهای انجام میشود و تعداد تخم به سن، ژنتیک، سلامت، تغذیه و شرایط فصل وابسته است.
در سیستمهای پرورشی، نسبت یک نر به دو ماده بسیار رایج است، اما این نسبت یک نسخه قطعی برای همه مزارع نیست. منابع FAO نسبتهای ۱ به ۲ تا ۱ به ۴ را در برخی شرایط قابلاستفاده دانستهاند، ولی سازگاری پرندگان نقش تعیینکننده دارد. یک نر قوی در کنار ماده ناسازگار الزاماً تخم نطفهدار بیشتری تولید نمیکند.
تخم شترمرغ چه خصوصیاتی دارد؟
تخم شترمرغ پوستهای ضخیم و وزن زیادی دارد. در یک جدول فنی منتشرشده از سوی FAO درباره سیستمهای تولید شترمرغ، وزن متوسط نمونه تخم حدود ۱۵۲۲ گرم گزارش شده است؛ البته تخمهای واقعی میتوانند سبکتر یا سنگینتر باشند.
دوره جوجهکشی شترمرغ معمولاً حدود ۴۲ روز است، اما موفقیت هچ فقط به تعداد روزها وابسته نیست. کیفیت تخم، نگهداری پیش از دستگاه، دما، رطوبت، تهویه، چرخش و وضعیت گله مولد همگی بر نتیجه اثر میگذارند.
مقایسه شترمرغ سالم و پرنده مشکوک هنگام خرید
| معیار بررسی | نشانه مطلوب | نشانه هشدار |
|---|---|---|
| چشمها | شفاف، باز و هوشیار | ترشح، تورم، کدورت یا نیمهباز بودن |
| راه رفتن | متعادل و بدون لنگش | لنگش، نشستن مکرر یا انحراف پا |
| اشتها | علاقه طبیعی به آب و خوراک | بیاشتهایی یا جدا ماندن از گله |
| تنفس | آرام و بدون صدای غیرعادی در شرایط عادی | تنفس سخت، خسخس یا ترشح بینی |
| پرها و پوست | متناسب با سن و بدون زخم گسترده | زخم، خونریزی، انگل یا پرکنی شدید |
| رفتار | هوشیار، کنجکاو و هماهنگ با گله | بیحالی، افتادن یا گوشهگیری غیرعادی |
راهنمای گامبهگام بررسی خصوصیات شتر مرغ پیش از خرید
- ابتدا گله را از فاصله دور ببینید: پیش از آنکه فروشنده پرندگان را به حرکت درآورد، چند دقیقه رفتار طبیعی آنها را بررسی کنید.
- راه رفتن را کنترل کنید: پرنده باید بدون لنگش، باز شدن غیرعادی پاها یا افتادن حرکت کند.
- به یکنواختی گله توجه کنید: اختلاف شدید جثه ممکن است نشانه مشکل تغذیه، بیماری یا رقابت بر سر دان باشد.
- چشم، بینی و دهان را ببینید: وجود ترشح، زخم یا تنفس غیرطبیعی را جدی بگیرید.
- سوابق را مطالبه کنید: سن، وزنکشیها، تلفات، نوع جیره، درمانها و مشخصات والدین را بپرسید.
- پا و انگشتان را بررسی کنید: پیچش انگشت، انحراف مفصل و تورم میتواند ارزش پرورشی پرنده را کاهش دهد.
- خرید را مشروط به نظر دامپزشک کنید: بهخصوص برای مولدهای گرانقیمت، معاینه و بررسی سوابق تولید ضروری است.
شترمرغ در مقایسه با مرغ و بوقلمون چه تفاوتی دارد؟
شترمرغ را نباید مانند یک مرغ بسیار بزرگ مدیریت کرد. این پرنده به فضای حرکتی بیشتر، حصار قویتر و روش مهار متفاوتی نیاز دارد. سرعت رشد، قدرت پا، رفتار کنجکاوانه و حساسیت جوجهها به خطاهای مدیریتی باعث میشود تجربه پرورش مرغ بهتنهایی برای مدیریت مزرعه شترمرغ کافی نباشد.
| ویژگی | شترمرغ | طیور رایج مانند مرغ |
|---|---|---|
| توان پرواز | فاقد توان پرواز | توان پرواز محدود در برخی نژادها |
| فضای حرکتی | نیازمند محوطه باز و مسیر دویدن | قابل نگهداری در فضای محدودتر |
| قدرت دفاعی | ضربه پای بسیار قوی | خطر فیزیکی بسیار کمتر |
| تخم | بسیار بزرگ و دارای پوسته ضخیم | کوچکتر و با پوسته نازکتر |
| مدیریت جوجه | نیازمند توجه جدی به پا، کف و تحرک | مدیریت شناختهشدهتر و استانداردتر |
۵ اشتباه خطرناک در برخورد با ویژگیهای طبیعی شترمرغ
- دنبال کردن پرنده برای گرفتن آن: این کار استرس و احتمال برخورد با حصار را افزایش میدهد.
- ورود بدون برنامه به قلمرو نر مولد: رفتار نر در فصل جفتگیری ممکن است ناگهان تغییر کند.
- استفاده از کف لغزنده برای جوجه: کف نامناسب میتواند احتمال مشکلات حرکتی را افزایش دهد.
- دادن هر نوع پسماند غذایی: توان مصرف مواد متنوع به معنای بینیازی از جیره اصولی نیست.
- خرید براساس قد و وزن ظاهری: سلامت پا، سابقه رشد و وضعیت گله از بزرگی ظاهری مهمتر است.
سؤالات پرتکرار درباره خصوصیات شتر مرغ
شترمرغ چند سال عمر میکند؟
شترمرغ در شرایط مناسب میتواند چند دهه عمر کند و معمولاً عمر بالقوه آن را حدود ۳۰ تا ۵۰ سال ذکر میکنند. بااینحال، طول عمر در مزرعه به ژنتیک، تغذیه، بیماریها، حوادث، کیفیت نگهداری و هدف اقتصادی پرورش وابسته است.
آیا شترمرغ برای مناطق سرد ایران مناسب است؟
شترمرغ بالغ میتواند دامنهای از شرایط آبوهوایی را تحمل کند، اما سازگاری به معنای بینیازی از سرپناه نیست. باد سرد، رطوبت، گل، یخزدگی و تغییر ناگهانی دما بهویژه برای جوجهها خطرناکاند. در مناطق سرد باید جایگاه خشک، بادشکن، بستر مناسب و برنامه مدیریتی متناسب با فصل فراهم شود.
آیا شترمرغ به آب کمی نیاز دارد؟
توان سازگاری با اقلیم خشک نباید با بینیازی از آب اشتباه گرفته شود. شترمرغ پرورشی باید همیشه به آب سالم و قابلدسترس دسترسی داشته باشد. در هوای گرم، کمبود آب میتواند مصرف خوراک، رشد و عملکرد تولیدمثلی را کاهش دهد.
آیا شترمرغ به صاحب خود حمله میکند؟
ممکن است این اتفاق رخ دهد، مخصوصاً اگر نر بالغ انسان را رقیب قلمرویی بداند یا پرنده در گوشه محوطه گرفتار شود. اهلی شدن ظاهری یک شترمرغ به معنای بیخطر بودن آن نیست. رعایت فاصله ایمن و استفاده از روش صحیح جابهجایی ضروری است.
از کجا بفهمیم شترمرغ سالم است؟
شترمرغ سالم معمولاً هوشیار، فعال، دارای چشمهای شفاف، اشتهای طبیعی و حرکت متعادل است. پرنده نباید لنگش، ترشح بینی، تنفس سخت، افتادگی بال، زخم گسترده یا گوشهگیری غیرعادی داشته باشد. تشخیص قطعی سلامت باید توسط دامپزشک انجام شود.
چرا شترمرغ سنگ میخورد؟
شترمرغ دندان ندارد و از سنگریزههای مناسب در بخش سنگدان برای خرد شدن خوراک کمک میگیرد. بااینحال، وجود سنگریزه طبیعی با بلع اجسام فلزی، شیشه یا قطعات بزرگ تفاوت دارد. محوطه باید مرتب بازرسی شود تا مواد خطرناک در دسترس پرنده نباشند.
شترمرغ نر بهتر است یا ماده؟
پاسخ به هدف پرورش بستگی دارد. در گله مولد به ترکیب مناسب نر و ماده نیاز دارید، درحالیکه در پرورش پرواری، سلامت، رشد، ضریب مصرف خوراک و کیفیت مدیریت مهمتر از جنسیت بهتنهایی هستند. خرید پرنده باید براساس هدف اقتصادی مشخص انجام شود.
جمعبندی؛ شناخت رفتار شترمرغ چگونه جلوی ضرر را میگیرد؟
مهمترین خصوصیات شتر مرغ شامل جثه بزرگ، پاهای قدرتمند، سرعت بالا، بینایی دقیق، کنجکاوی، رفتار اجتماعی، تولیدمثل فصلی و حساسیت به مدیریت نادرست در دوره جوجگی است. هر یک از این ویژگیها باید در طراحی جایگاه، انتخاب خوراک، تشکیل گله و شیوه برخورد کارگران در نظر گرفته شود.
در طول سالهای فعالیت من، بارها دیدهام که زیان مزرعه از بیماری پیچیدهای شروع نشده است؛ یک حصار نامناسب، تغییر ناگهانی جیره، کف لغزنده یا برخورد خشن با گله آغاز مشکل بوده است. پرورشدهنده موفق کسی نیست که فقط هنگام بیماری وارد عمل شود، بلکه کسی است که رفتار طبیعی پرنده را میشناسد و پیش از ایجاد حادثه، خطر را حذف میکند.
اگر تنها یک نکته از این راهنمای کاربردی به خاطر میسپارید، این باشد: هر تغییر ناگهانی در اشتها، حرکت، تنفس یا رفتار اجتماعی شترمرغ را جدی بگیرید؛ مشاهده روزانه گله ارزانترین و مؤثرترین ابزار پیشگیری در مزرعه است.