من محمد عزیزی هستم و در این مطلب میخواهم خیلی ساده و کاربردی توضیح بدهم که غذای جوجه شتر مرغ چیست و از روزهای ابتدایی تولد تا پایان سهماهگی باید چه خوراکی در اختیار جوجه قرار دهید.
تغذیه جوجه شترمرغ یکی از حساسترین قسمتهای پرورش این پرنده است، زیرا یک اشتباه بهظاهر کوچک در درصد پروتئین، اندازه خوراک، کیفیت آب یا میزان یونجه میتواند باعث اسهال، کاهش رشد، انسداد دستگاه گوارش یا حتی کج شدن پاهای جوجه شود.
پس از خواندن این راهنما دقیقاً متوجه میشوید که جوجه شترمرغ در هر سن چه غذایی نیاز دارد، چه مقدار دان مصرف میکند، چه خوراکهایی برایش خطرناک است و چگونه میتوانید بدون رشد بیشازحد و آسیبدیدگی پاها، جوجههایی سالم و یکدست پرورش دهید.
پاسخ سریع: غذای اصلی جوجه شترمرغ باید دان پیشدان یا استارتر مخصوص شترمرغ با حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد پروتئین، کلسیم و فسفر متعادل، ویتامینها، مواد معدنی و اسیدهای آمینه ضروری باشد. در کنار آن میتوان مقدار محدودی یونجه نرم و خردشده و آب سالم در اختیار جوجه قرار داد.
غذای جوجه شتر مرغ چیست و یک جیره مناسب چه ویژگیهایی دارد؟
جوجه شترمرغ برخلاف تصور بعضی از افراد نباید تنها با ذرت، گندم، نان خشک، علوفه یا دان مرغ تغذیه شود.
بدن جوجه در هفتههای ابتدایی با سرعت زیادی رشد میکند و همزمان استخوانها، عضلات، دستگاه گوارش و سیستم ایمنی آن در حال شکلگیری هستند.
به همین دلیل خوراک جوجه باید از نظر پروتئین، انرژی، فیبر، کلسیم، فسفر، ویتامین و مواد معدنی کاملاً متعادل باشد.
نکته مهم: هدف از تغذیه جوجه شترمرغ فقط افزایش سریع وزن نیست؛ هدف اصلی باید رشد یکنواخت، تقویت استخوانها، سلامت دستگاه گوارش و جلوگیری از مشکلات حرکتی باشد.
بهترین انتخاب، استفاده از خوراک کامل مخصوص شترمرغ است که متناسب با سن پرنده تولید شده باشد.
این خوراک معمولاً با نامهای پیشدان شترمرغ، پریاستارتر شترمرغ، استارتر جوجه شترمرغ یا دان آغازین شترمرغ فروخته میشود.
یک جیره استاندارد برای جوجههای کمسن معمولاً از مواد اولیه زیر تشکیل میشود:
- ذرت یا سایر غلات برای تأمین بخشی از انرژی مورد نیاز جوجه استفاده میشوند.
- کنجاله سویا یکی از مهمترین منابع پروتئین گیاهی و اسیدهای آمینه جیره است.
- یونجه خشک و نرم بخشی از فیبر مورد نیاز دستگاه گوارش را تأمین میکند.
- سبوس گندم میتواند مقداری فیبر، انرژی و مواد مغذی وارد جیره کند.
- دیکلسیم فسفات و کربنات کلسیم برای تنظیم کلسیم و فسفر خوراک به کار میروند.
- مکمل ویتامینه و معدنی برای تأمین ریزمغذیهایی مانند ویتامینهای A، D و E ضروری است.
- اسیدهای آمینهای مانند لیزین و متیونین برای رشد عضله و تشکیل مناسب بافتهای بدن اهمیت دارند.
- نمک و روغن گیاهی باید به میزان حسابشده و بر اساس فرمول جیره استفاده شوند.
برنامه گامبهگام تغذیه جوجه شترمرغ از روز اول تا ۳ ماهگی
نیاز غذایی جوجه شترمرغ در تمام دوران رشد یکسان نیست.
جیرهای که برای جوجه یکهفتهای مناسب است، لزوماً برای جوجه سهماهه بهترین انتخاب نخواهد بود.
برای همین باید نوع خوراک، اندازه ذرات، میزان پروتئین و مقدار مصرف را با افزایش سن تغییر دهید.
۱. جوجه شترمرغ در روزهای اول تولد چه غذایی میخورد؟
جوجه شترمرغ بعد از خروج از تخم مقداری ذخیره زرده در بدن خود دارد که طی روزهای بعد بهتدریج جذب میشود.
وجود این ذخیره به این معنا نیست که باید جوجه را چند روز بدون آب و غذا نگه دارید.
وقتی جوجه کاملاً خشک، هوشیار و قادر به ایستادن شد، بهتر است آب تمیز و مقدار کمی دان پیشدان مخصوص شترمرغ در دسترس آن قرار گیرد.
در روز اول ممکن است جوجه تمایل زیادی به غذا خوردن نشان ندهد و این موضوع همیشه نشانه بیماری نیست.
بااینحال جوجه باید فعال باشد، محیط را بررسی کند و بهتدریج به آبخوری و دانخوری نزدیک شود.
برای تشویق جوجهها به نوک زدن میتوانید مقدار کمی دان را روی سینی تمیز، مقوای زبر یا سطحی با رنگ متضاد بریزید.
نباید برای تحریک جوجه به خوردن، دان را با اجبار داخل دهان یا گلوی آن قرار دهید، زیرا خطر خفگی و ورود خوراک به مجاری تنفسی وجود دارد.
هرگز جوجه ضعیف یا بیحال را بدون تشخیص علت، با سرنگ و بهصورت اجباری تغذیه نکنید.
۲. بهترین غذای جوجه شترمرغ از یکهفتگی تا یکماهگی چیست؟
در این دوره باید خوراک پریاستارتر یا پیشدان مخصوص شترمرغ، غذای اصلی جوجه باشد.
خوراک بهتر است به شکل کرامبل، دانههای ریز یا پلت خردشده باشد تا جوجه بتواند آن را بهراحتی بردارد و ببلعد.
پودر بسیار نرم معمولاً باعث هدررفت خوراک، گردوغبار، تحریک دستگاه تنفسی و انتخاب بعضی ذرات توسط جوجه میشود.
از طرف دیگر، پلتهای بزرگ و سفت نیز برای جوجههای کوچک مناسب نیستند.
در این سن میتوان مقدار بسیار محدودی یونجه تازه سالم یا یونجه خشک نرم و ریزشده در اختیار جوجه قرار داد، اما یونجه نباید جایگزین دان کامل شود.
بهتر است ابتدا مطمئن شوید جوجه دان استارتر را بهخوبی مصرف میکند و سپس علوفه را بهتدریج وارد برنامه غذایی کنید.
علوفه بلند، ساقهای، خیس، کپکزده یا بسیار زبر میتواند خطر گیرکردن و انسداد دستگاه گوارش را افزایش دهد.
۳. جوجههای یک تا دوماهه به چه نوع جیرهای نیاز دارند؟
در فاصله یک تا دوماهگی سرعت رشد جوجه افزایش پیدا میکند و مصرف روزانه خوراک نیز بیشتر میشود.
در این دوره همچنان باید از خوراک آغازین مخصوص شترمرغ استفاده شود.
پروتئین جیره باید کافی باشد، اما بالا بردن بیحساب آن برای سریعتر بزرگ شدن جوجه تصمیم درستی نیست.
پروتئین و انرژی بیشازحد میتواند رشد وزن بدن را از رشد و استحکام استخوانها جلو بیندازد.
نتیجه چنین شرایطی ممکن است ضعف پا، انحراف انگشتان، کج شدن مفاصل، بد راه رفتن و زمینگیر شدن جوجه باشد.
تجربه عملی مهم: جوجهای که سریعتر از بقیه وزن میگیرد همیشه جوجه بهتری نیست؛ گاهی همین رشد غیرعادی، اولین هشدار درباره بالا بودن انرژی یا نامتعادل بودن جیره است.
از یکماهگی میتوان سهم علوفه نرم را کمی افزایش داد، اما تغییر باید تدریجی باشد.
تعویض ناگهانی برند دان، نوع غله یا درصد علوفه ممکن است باعث کاهش اشتها، اسهال یا بههمریختگی دستگاه گوارش شود.
۴. غذای جوجه شتر مرغ در دو تا سهماهگی چگونه تغییر میکند؟
جوجهها در دو تا سهماهگی توانایی بیشتری برای استفاده از فیبر پیدا میکنند، اما همچنان نباید با علوفه کمکیفیت یا جیره مخصوص دامهای دیگر تغذیه شوند.
در این مرحله معمولاً انتقال تدریجی از خوراک پریاستارتر به استارتر انجام میشود.
درصد پروتئین جیره میتواند نسبت به هفتههای ابتدایی کمی کاهش پیدا کند، اما کیفیت پروتئین و تعادل اسیدهای آمینه همچنان اهمیت زیادی دارد.
تغییر خوراک بهتر است طی پنج تا هفت روز انجام شود.
- در دو روز اول حدود ۲۵ درصد دان جدید با ۷۵ درصد دان قبلی مخلوط شود.
- در دو روز بعد نسبت خوراک قدیمی و جدید به حدود ۵۰ درصد برسد.
- در مرحله بعد حدود ۷۵ درصد دان جدید و ۲۵ درصد دان قدیمی استفاده شود.
- در صورت طبیعی بودن اشتها و مدفوع، جیره جدید بهطور کامل جایگزین شود.
جدول کامل خوراک جوجه شترمرغ بر اساس سن و مقدار مصرف
مقدار خوراک مصرفی تمام جوجهها دقیقاً یکسان نیست و عواملی مانند وزن، نژاد، دمای محیط، میزان تحرک، کیفیت جیره و سلامت گله روی آن اثر میگذارند.
جدول زیر یک راهنمای تقریبی برای مدیریت مصرف خوراک است و نباید جایگزین وزنکشی و بررسی وضعیت بدنی جوجهها شود.
| سن جوجه | نوع خوراک پیشنهادی | پروتئین تقریبی جیره | مصرف تقریبی روزانه هر جوجه |
|---|---|---|---|
| روز اول تا پایان هفته اول | پریاستارتر ریز و تازه | حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد | مصرف کم و متغیر بر اساس اشتها |
| هفته دوم | پریاستارتر مخصوص شترمرغ | حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد | حدود ۸۰ تا ۱۵۰ گرم |
| هفته سوم و چهارم | پریاستارتر همراه مقدار محدود علوفه نرم | حدود ۲۰ تا ۲۴ درصد | حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ گرم |
| یک تا دوماهگی | خوراک آغازین کامل | حدود ۲۰ تا ۲۳ درصد | حدود ۳۰۰ تا ۶۵۰ گرم |
| دو تا سهماهگی | استارتر مخصوص شترمرغ | حدود ۱۸ تا ۲۲ درصد | حدود ۶۵۰ گرم تا یک کیلوگرم |
مقادیر جدول تقریبی هستند و خوراک نباید تنها بر اساس سن جوجه تنظیم شود؛ وزنکشی منظم، سلامت پاها، شکل مدفوع و میزان رشد نیز باید بررسی شوند.
چگونه مقدار دان مورد نیاز گله را با یک فرمول ساده محاسبه کنیم؟
برای جلوگیری از کمبود دان یا ماندن خوراک کهنه در انبار میتوانید مقدار تقریبی خوراک روزانه گله را محاسبه کنید.
فرمول محاسبه: تعداد جوجهها × مصرف روزانه هر جوجه × ۱٫۰۵ = مقدار تقریبی دان مورد نیاز با پنج درصد ذخیره.
فرض کنید ۲۰ جوجه شترمرغ هفتهفتهای دارید و هر جوجه بهطور میانگین روزانه ۵۰۰ گرم دان مصرف میکند.
۲۰ × ۵۰۰ گرم = ۱۰ هزار گرم یا ۱۰ کیلوگرم دان در روز.
با در نظر گرفتن پنج درصد ذخیره، مقدار مورد نیاز روزانه حدود ۱۰٫۵ کیلوگرم خواهد بود.
این ذخیره برای جبران هدررفت جزئی خوراک در نظر گرفته میشود و به معنای پر کردن بیشازحد دانخوری نیست.
پروتئین غذای جوجه شترمرغ باید چند درصد باشد؟
میزان پروتئین مورد نیاز جوجه به سن، ترکیب جیره، میزان انرژی و کیفیت مواد اولیه بستگی دارد.
برای جوجههای کمسن معمولاً جیرهای با حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد پروتئین خام در نظر گرفته میشود و با افزایش سن، درصد پروتئین بهتدریج کاهش مییابد.
بااینحال فقط نگاه کردن به عدد پروتئین روی کیسه دان کافی نیست.
دو خوراک ممکن است هر دو ۲۱ درصد پروتئین داشته باشند، اما کیفیت و قابلیت هضم پروتئین آنها کاملاً متفاوت باشد.
وجود لیزین، متیونین و سایر اسیدهای آمینه ضروری در جیره اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، استفاده زیاد از مواد اولیه کمکیفیت ممکن است عدد پروتئین خام را بالا نشان دهد، اما نیاز واقعی جوجه را تأمین نکند.
آیا پروتئین بیشتر باعث رشد بهتر جوجه میشود؟
پروتئین کافی باعث رشد عضلات و بافتهای بدن میشود، اما پروتئین بیشتر همیشه به معنای نتیجه بهتر نیست.
اگر پروتئین بالا با انرژی زیاد، تحرک کم یا عدم تعادل مواد معدنی همراه شود، وزن بدن ممکن است سریعتر از توان استخوانها افزایش پیدا کند.
در چنین شرایطی خطر مشکلات پا و مفاصل بیشتر میشود.
بنابراین بهتر است بهجای افزودن خودسرانه سویا، پودر ماهی یا مکمل پروتئینی، جیره کامل و متعادل تهیه کنید.
کلسیم و فسفر چگونه از کج شدن پای جوجه جلوگیری میکنند؟
کلسیم و فسفر دو ماده معدنی بسیار مهم برای تشکیل استخوان هستند، اما این دو ماده باید در نسبت متعادل وارد جیره شوند.
کمبود کلسیم، فسفر یا ویتامین D میتواند باعث ضعف استخوانها و مشکلات حرکتی شود.
مصرف بیشازحد کلسیم نیز میتواند جذب بعضی مواد معدنی را مختل کند و به همان اندازه مشکلساز باشد.
در خوراک پیشدان جوجه شترمرغ معمولاً حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ درصد کلسیم در نظر گرفته میشود.
این مقدار باید همراه با فسفر قابلاستفاده، ویتامین D و سایر مواد معدنی تنظیم شود.
ریختن صدف، آهک، پودر استخوان یا کربنات کلسیم بهصورت چشمی روی دان میتواند تعادل جیره را بههم بزند.
اگر جوجه دچار ضعف پا، تورم مفصل، لغزش پاها یا انحراف انگشت شده است، تنها افزودن کلسیم راهحل مناسبی نیست و باید کل جیره، کف سالن، میزان تحرک و وضعیت سلامت جوجه بررسی شود.
آیا میتوان به جوجه شترمرغ یونجه و سبزی داد؟
بله، جوجه شترمرغ میتواند مقدار محدودی علوفه نرم مصرف کند، اما نوع، اندازه و کیفیت علوفه اهمیت زیادی دارد.
یونجه یکی از علوفههای متداول در جیره شترمرغ است و میتواند فیبر، مقداری پروتئین و مواد معدنی تأمین کند.
برای جوجههای کوچک، یونجه باید نرم، تمیز، بدون کپک و به قطعات کوتاه خرد شده باشد.
ساقههای بلند و خشک ممکن است در دستگاه گوارش جمع شوند و احتمال انسداد را افزایش دهند.
سبزی تازه نیز فقط در صورت سالم، شستهشده، بدون سموم کشاورزی و به مقدار کم قابل استفاده است.
سبزی نباید خیس و مانده باشد و نباید بخش اصلی خوراک روزانه جوجه را تشکیل دهد.
یونجه تازه بهتر است یا یونجه خشک؟
هر دو نوع یونجه در صورت کیفیت مناسب قابل استفاده هستند.
یونجه تازه آب بیشتری دارد و ممکن است در هوای گرم خوشخوراکتر باشد، اما زودتر فاسد میشود.
یونجه خشک نگهداری آسانتری دارد، ولی باید نرم، خوشرنگ، بدون گردوغبار و فاقد کپک باشد.
در هفتههای ابتدایی معمولاً یونجه خشک نرم و خردشده کنترلپذیرتر است.
۷ غذای خطرناک که نباید به جوجه شترمرغ بدهید
جوجه شترمرغ به دلیل کنجکاوی ممکن است تقریباً هر چیزی را نوک بزند و ببلعد.
وظیفه پرورشدهنده این است که خوراک نامناسب و اجسام خارجی را از دسترس جوجه دور نگه دارد.
- خوراک کپکزده و مانده میتواند حاوی سموم قارچی باشد و به کبد، دستگاه گوارش و سیستم ایمنی آسیب بزند.
- نان، برنج و باقیمانده غذای انسان جیره متعادلی برای جوجه نیستند و ممکن است نمک، روغن یا ادویه زیادی داشته باشند.
- غلات خالص مانند ذرت یا گندم بهتنهایی پروتئین، کلسیم، فسفر و ویتامین کافی ندارند.
- علوفه بلند و زبر ممکن است باعث تجمع مواد در پیشمعده یا سایر قسمتهای دستگاه گوارش شود.
- دان مرغ گوشتی پرانرژی برای مصرف دائمی جوجه شترمرغ طراحی نشده و ممکن است رشد نامتعادل ایجاد کند.
- خوراک دارویی طیور نباید بدون نظر دامپزشک برای شترمرغ مصرف شود.
- سنگ، شن، پلاستیک، فلز و نخ غذا نیستند و بلعیدن آنها میتواند به انسداد یا آسیب جدی دستگاه گوارش منجر شود.
آب جوجه شترمرغ باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
آب بخش مهمی از برنامه تغذیه است و نباید کیفیت آن را کمتر از کیفیت دان جدی بگیرید.
آب باید تازه، تمیز، بدون بوی نامطبوع و عاری از آلودگی میکروبی باشد.
آبخوری باید طوری طراحی شود که جوجه بتواند بهراحتی آب بنوشد، اما داخل آن نیفتد یا تمام بدنش خیس نشود.
خیس شدن بدن و کف سالن، بهویژه در هوای سرد، میتواند جوجه را دچار ضعف و کاهش دمای بدن کند.
آبخوریها باید هر روز شسته شوند و رسوبات، لجن و باقیمانده خوراک از آنها خارج شود.
در هوای گرم باید دفعات بررسی آبخوری بیشتر شود، زیرا مصرف آب افزایش پیدا میکند.
افزودن دائمی شکر، نمک، ویتامین یا الکترولیت به آب بدون محاسبه و توصیه متخصص میتواند تعادل بدن جوجه را مختل کند.
نمونه جیره ۱۰۰ کیلوگرمی جوجه شترمرغ چگونه تنظیم میشود؟
جدول زیر فقط یک الگوی آموزشی برای آشنایی با اجزای جیره است و نباید بدون آنالیز مواد اولیه و نظر متخصص تغذیه بهعنوان نسخه ثابت استفاده شود.
| ماده اولیه | مقدار تقریبی در ۱۰۰ کیلوگرم | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| ذرت | حدود ۳۳ تا ۳۵ کیلوگرم | تأمین انرژی |
| جو یا گندم | حدود ۸ تا ۱۲ کیلوگرم | تأمین انرژی و بخشی از فیبر |
| کنجاله سویا | حدود ۲۸ تا ۳۱ کیلوگرم | تأمین پروتئین و اسیدهای آمینه |
| پودر یونجه باکیفیت | حدود ۱۰ تا ۱۳ کیلوگرم | تأمین فیبر و مواد مغذی |
| سبوس گندم | حدود ۶ تا ۸ کیلوگرم | تأمین فیبر و بخشی از انرژی |
| روغن، مکمل معدنی، فسفات، کلسیم و نمک | باقیمانده جیره طبق محاسبه | تنظیم انرژی، ویتامینها و مواد معدنی |
میزان دقیق مواد به درصد پروتئین سویا، کیفیت یونجه، رطوبت غلات، انرژی مواد اولیه و ترکیب مکمل بستگی دارد.
به همین دلیل تغییر حتی یک ماده اولیه میتواند درصد پروتئین، انرژی، کلسیم و فسفر کل جیره را تغییر دهد.
بهترین کار برای واحدهای تجاری این است که مواد اولیه آزمایش شوند و جیره با نرمافزار جیرهنویسی و زیر نظر متخصص تغذیه طیور یا شترمرغ تنظیم شود.
چگونه بفهمیم غذای جوجه شترمرغ مناسب است؟
تنها پر بودن دانخوری یا افزایش وزن برای قضاوت درباره کیفیت تغذیه کافی نیست.
برای ارزیابی جیره باید رفتار، رشد، مدفوع، وضعیت پاها و یکنواختی گله را با هم بررسی کنید.
- جوجه سالم باید هوشیار، کنجکاو و دارای تحرک متعادل باشد.
- اشتهای جوجه باید بهتدریج افزایش پیدا کند.
- وزن جوجه باید در یک روند منظم بالا برود و جهش غیرعادی نداشته باشد.
- پاها باید صاف باشند و جوجه هنگام راه رفتن تعادل مناسبی داشته باشد.
- مفاصل نباید متورم، دردناک یا بیشازحد گرم باشند.
- مدفوع نباید دائماً آبکی، بدبو، سیاه یا خونی باشد.
- چینهدان یا شکم جوجه نباید به شکل غیرطبیعی متورم شود.
- جوجه نباید بهصورت مداوم خاک، شن، پلاستیک یا دیوار سالن را بخورد.
هر چند وقت یکبار جوجهها را وزن کنیم؟
در هفتههای ابتدایی بهتر است جوجهها در فواصل منظم و حداقل هفتهای یکبار وزن شوند.
وزنها باید در ساعت تقریباً ثابت و با ترازوی مناسب ثبت شوند.
عدد وزن یک جوجه بهتنهایی اهمیت کمتری از روند تغییر وزن آن در چند هفته متوالی دارد.
اگر یک جوجه نسبت به بقیه رشد بسیار کمتر یا بسیار بیشتر دارد، باید خوراکخوری، سلامت پاها، دسترسی به دانخوری و احتمال بیماری آن بررسی شود.
۵ اشتباه رایج در تغذیه جوجه شترمرغ که هزینه زیادی ایجاد میکند
۱. تغییر ناگهانی خوراک بدون دوره انتقال
تعویض یکباره دان میتواند دستگاه گوارش جوجه را بههم بریزد و باعث کاهش مصرف خوراک یا اسهال شود.
هر تغییر مهم در جیره باید طی چند روز و بهصورت تدریجی انجام شود.
۲. پر کردن بیشازحد دانخوری
دان زیاد در دانخوری ممکن است زیر پا ریخته، آلوده، خیس یا کهنه شود.
بهتر است خوراک تازه در چند نوبت توزیع شود و دان باقیمانده مرتب بررسی شود.
۳. استفاده از دان مرغ بهجای خوراک مخصوص شترمرغ
نیازهای غذایی و ساختمان دستگاه گوارش شترمرغ با مرغ متفاوت است.
ممکن است در شرایط اضطراری و با نظر متخصص از جیره جایگزین استفاده شود، اما دان مرغ نباید برنامه دائمی تغذیه جوجه شترمرغ باشد.
۴. افزودن مکملهای مختلف بهصورت همزمان
بعضی از پرورشدهندگان همزمان مولتیویتامین، کلسیم، فسفر، الکترولیت و مکمل رشد را مصرف میکنند.
این کار ممکن است باعث دریافت بیشازحد بعضی مواد و ایجاد مسمومیت یا عدم تعادل جیره شود.
۵. بیتوجهی به کف سالن و خوردن اجسام خارجی
حتی بهترین جیره نیز در سالنی پر از شن، میخ، سیم، پلاستیک و سنگریزه نمیتواند از جوجه محافظت کند.
جوجههای شترمرغ بسیار کنجکاو هستند و اجسام براق یا کوچک را بهسرعت میبلعند.
چه زمانی کاهش اشتها یا اسهال جوجه خطرناک است؟
کم شدن کوتاهمدت مصرف خوراک ممکن است در زمان جابهجایی، تغییر هوا یا تغییر جیره دیده شود، اما بیاشتهایی طولانی طبیعی نیست.
اگر کاهش اشتها همراه با بیحالی، افتادگی بالها، کاهش مدفوع، شکم متورم، استفراغ، تنفس غیرعادی یا ناتوانی در ایستادن باشد، باید سریعاً از دامپزشک کمک بگیرید.
اسهال نیز میتواند بر اثر خوراک نامناسب، آب آلوده، تغییر ناگهانی جیره، مصرف زیاد سبزی، عفونت یا استفاده نادرست از مکملها ایجاد شود.
برای جوجهای که اسهال دارد بدون تشخیص دامپزشک آنتیبیوتیک، ضدانگل یا داروی انسانی استفاده نکنید.
سؤالات پرتکرار درباره غذای جوجه شتر مرغ
آیا جوجه شترمرغ از روز اول غذا میخورد؟
جوجه بعد از تولد مقداری ذخیره زرده دارد و ممکن است در ساعات ابتدایی اشتهای کمی نشان دهد.
بااینحال پس از خشک شدن و فعال شدن جوجه، آب تمیز و خوراک پیشدان مخصوص باید در دسترس آن قرار گیرد تا بهتدریج خوردن را آغاز کند.
آیا میتوان به جوجه شترمرغ نان داد؟
نان غذای کامل و مناسبی برای جوجه شترمرغ نیست.
نان از نظر پروتئین، ویتامین، کلسیم و فسفر تعادل لازم را ندارد و ممکن است نمک بالایی داشته باشد.
آیا ذرت برای جوجه شترمرغ مناسب است؟
ذرت میتواند یکی از اجزای جیره باشد، اما نباید بهتنهایی به جوجه داده شود.
ذرت انرژی زیادی دارد ولی برای تأمین پروتئین، کلسیم، فسفر و ویتامینهای مورد نیاز جوجه کافی نیست.
آیا دان مرغ برای جوجه شترمرغ قابل استفاده است؟
دان مرغ برای نیازهای غذایی مرغ طراحی شده است و استفاده دائمی از آن برای جوجه شترمرغ توصیه نمیشود.
بهترین گزینه، خوراک مخصوص شترمرغ یا جیرهای است که توسط متخصص برای شترمرغ تنظیم شده باشد.
چرا جوجه شترمرغ خاک و سنگ میخورد؟
نوک زدن و بررسی محیط بخشی از رفتار طبیعی جوجه است، اما خوردن زیاد خاک یا اجسام خارجی ممکن است بر اثر کنجکاوی، گرسنگی، کمبود فضای دانخوری، نامتعادل بودن جیره یا مدیریت نامناسب محیط ایجاد شود.
شن و سنگهای بزرگ میتوانند باعث انسداد دستگاه گوارش شوند و نباید آزادانه در اختیار جوجههای کمسن قرار گیرند.
آیا جوجه شترمرغ به سنگریزه نیاز دارد؟
شترمرغ برای خرد کردن بعضی مواد خوراکی از سنگریزه استفاده میکند، اما این موضوع به معنای ریختن مقدار زیادی شن و سنگ داخل سالن نیست.
نوع و اندازه سنگریزه باید متناسب با سن جوجه باشد و بهتر است تنها با توصیه فرد متخصص در اختیار آن قرار گیرد.
به جوجه شترمرغ روزی چند بار غذا بدهیم؟
در هفتههای ابتدایی بهتر است خوراک تازه طی چند نوبت در اختیار جوجه قرار گیرد و دسترسی به خوراک در بخش قابلتوجهی از ساعات روشنایی امکانپذیر باشد.
دانخوری نباید برای مدت طولانی خالی بماند و در عین حال نباید با حجم زیادی خوراک کهنه پر شود.
علت کج شدن پای جوجه شترمرغ چیست؟
کج شدن پا ممکن است با رشد بسیار سریع، انرژی یا پروتئین نامتناسب، کمبود یا بیشبود مواد معدنی، کمبود ویتامین D، کف لغزنده، فضای کم، تحرک ناکافی، ژنتیک یا بیماری مرتبط باشد.
برای درمان، فقط افزودن کلسیم کافی نیست و باید تمام عوامل بهصورت همزمان بررسی شوند.
آیا میتوان جیره جوجه شترمرغ را در مزرعه تهیه کرد؟
بله، اما مواد اولیه باید سالم و قابلاعتماد باشند و مقدار هر ماده با محاسبه مشخص شود.
مخلوط کردن چشمی ذرت، سویا، سبوس و یونجه نمیتواند تعادل دقیق پروتئین، انرژی، کلسیم، فسفر و اسیدهای آمینه را تضمین کند.
جمعبندی نهایی؛ برای رشد سالم جوجه شترمرغ چه کار کنیم؟
در پاسخ به این سؤال که غذای جوجه شتر مرغ چیست باید گفت بهترین خوراک، دان کامل و متعادل مخصوص سن جوجه است، نه یک ماده غذایی ساده مانند ذرت، یونجه یا نان.
در هفتههای ابتدایی از خوراک پریاستارتر با پروتئین کافی، کلسیم و فسفر متعادل، ویتامینها، مواد معدنی و اسیدهای آمینه ضروری استفاده کنید.
آب سالم را همیشه در دسترس قرار دهید، علوفه را بهتدریج و به شکل نرم وارد برنامه کنید و از هرگونه تغییر ناگهانی جیره بپرهیزید.
مصرف خوراک و وزن جوجهها را ثبت کنید و به وضعیت پاها، مفاصل، مدفوع و رفتار گله توجه داشته باشید.
مهمترین اصل این است که رشد جوجه باید متعادل باشد؛ جوجه سالم فقط جوجه سنگین نیست، بلکه پرندهای فعال، سرحال، دارای پاهای صاف، اشتهای طبیعی و دستگاه گوارش سالم است.
اگر جوجه بیحال شده، غذا نمیخورد، شکمش متورم است، مدفوع ندارد یا توان ایستادن خود را از دست داده است، فرصت را با درمانهای تجربی از دست ندهید و سریعاً با دامپزشک آشنا به پرندگان بزرگ و شترمرغ تماس بگیرید.
نویسنده: محمد عزیزی