اگر درباره پرورش شتر مرغ گوشتی تحقیق میکنید، احتمالاً میخواهید بدانید این کار چقدر سرمایه میخواهد، شترمرغ در چه سنی به وزن کشتار میرسد، چه مقدار خوراک مصرف میکند و آیا واقعاً سودآور است یا نه.
من محمد عزیزی هستم و در این مطلب تلاش کردهام نتیجه بیش از ۲۰ سال تجربه عملی در زمینه پرورش شترمرغ در ایران را به زبانی ساده در اختیار شما قرار دهم.
تا پایان این راهنما یاد میگیرید چطور از خرید جوجههای سالم شروع کنید، تلفات را پایین بیاورید، هزینه خوراک را کنترل کنید و قبل از سرمایهگذاری، سود واقعی هر قطعه شترمرغ را محاسبه کنید.
پاسخ سریع این است که شترمرغ گوشتی معمولاً در سن حدود ۱۰ تا ۱۴ ماهگی و پس از رسیدن به وزن زنده تقریبی ۹۰ تا ۱۱۰ کیلوگرم برای کشتار آماده میشود، اما سودآوری آن بیشتر از هر چیز به قیمت جوجه، هزینه خوراک، میزان تلفات و بازار فروش شما بستگی دارد.
پرورش شتر مرغ گوشتی دقیقاً چیست و درآمد آن از کجا به دست میآید؟
در سیستم پرورش گوشتی، جوجه شترمرغ با هدف رساندن آن به وزن مناسب کشتار خریداری و نگهداری میشود.
در این روش برخلاف پرورش مولد، لازم نیست چند سال منتظر بمانید تا پرنده به سن تخمگذاری برسد و معمولاً یک دوره تولید بین ۱۰ تا ۱۴ ماه طول میکشد.
محصول اصلی این فعالیت گوشت شترمرغ است، اما پوست، چربی، پر، استخوان و بعضی از قسمتهای جانبی لاشه نیز در صورت وجود مشتری میتوانند درآمد تکمیلی ایجاد کنند.
یکی از اشتباهات رایج تازهکارها این است که سود طرح را بر اساس فروش پوست، روغن و پر محاسبه میکنند، در حالی که تا وقتی خریدار قطعی برای این محصولات ندارید، بهتر است درآمد اصلی را فقط بر پایه فروش پرنده زنده یا گوشت در نظر بگیرید.
در بازار ایران معمولاً سه مدل فروش وجود دارد که شامل فروش شترمرغ زنده به کشتارگاه، فروش لاشه به مراکز توزیع و فروش مستقیم گوشت بستهبندیشده به مصرفکننده است.
هرچه به مصرفکننده نهایی نزدیکتر شوید، حاشیه سود احتمالی بیشتر میشود، اما در مقابل به مجوزهای بیشتر، سرمایه در گردش بالاتر، تجهیزات سردخانهای، بستهبندی مناسب و شبکه فروش قویتری نیاز خواهید داشت.
آیا پرورش شتر مرغ گوشتی برای شما انتخاب مناسبی است؟
پرورش شترمرغ میتواند فعالیت سودآوری باشد، اما برای هر فرد و هر منطقهای مناسب نیست.
پیش از خرید حتی یک جوجه، باید چند موضوع مهم را بهصورت واقعی بررسی کنید.
- بازار فروش: باید بدانید پرنده نهایی را چه کسی، در چه وزنی و با چه شیوهای از شما خریداری میکند.
- دسترسی به خوراک: هزینه جیره یکی از بزرگترین هزینههای دوره پرورش است و فاصله زیاد از تأمینکننده میتواند سود را کاهش دهد.
- زمین مناسب: زمین باید خشک، دارای زهکشی مناسب، قابل حصارکشی و دور از رفتوآمد حیوانات مزاحم باشد.
- آب سالم: شترمرغ باید در تمام ساعات به آب تمیز، خنک و بدون آلودگی دسترسی داشته باشد.
- دامپزشک آشنا با شترمرغ: هر دامپزشکی تجربه کافی در زمینه پرندگان بزرگ و مشکلات خاص جوجه شترمرغ ندارد.
- کشتارگاه مجاز: پیش از شروع باید نزدیکترین کشتارگاه پذیرنده شترمرغ و هزینه حمل تا آن را مشخص کنید.
- سرمایه در گردش: درآمد اصلی معمولاً در پایان دوره ایجاد میشود، اما هزینه خوراک، کارگر و درمان از همان ماه اول ادامه دارد.
اگر هنوز خریدار نهایی، تأمینکننده خوراک و محل کشتار را نمیشناسید، خرید جوجه را عقب بیندازید؛ زیرا داشتن زمین بهتنهایی به معنی آماده بودن برای پرورش شترمرغ نیست.
خرید جوجه یا نگهداری مولد؛ کدام روش برای تولید گوشت بهتر است؟
برای کسی که هدف اصلی او تولید گوشت است، خرید جوجه پرواری معمولاً سادهتر و کمریسکتر از تشکیل گله مولد است.
گله مولد به سرمایه زیاد، زمین بزرگتر، دستگاه جوجهکشی، مدیریت تخم، تجربه بالا و چند سال زمان برای رسیدن پرندگان به سن تولید نیاز دارد.
| موضوع مقایسه | خرید جوجه پرواری | تشکیل گله مولد |
|---|---|---|
| سرمایه اولیه | کمتر و قابلکنترلتر است. | بسیار بیشتر است. |
| زمان رسیدن به درآمد | حدود ۱۰ تا ۱۴ ماه است. | ممکن است چند سال زمان ببرد. |
| سطح دانش فنی | متوسط است، اما دوره جوجگی حساس است. | بالا و تخصصی است. |
| ریسک جوجهکشی | وجود ندارد. | بالا و وابسته به کیفیت تخم و دستگاه است. |
| مناسب برای تازهکار | در مقیاس محدود مناسبتر است. | معمولاً توصیه نمیشود. |
توصیه من به افراد تازهکار این است که نخستین دوره را با تعداد محدودی جوجه دو تا سهماهه سالم شروع کنند.
جوجه یکروزه قیمت پایینتری دارد، اما به گرما، مراقبت شبانهروزی و مدیریت بسیار دقیق نیاز دارد و احتمال تلفات آن نیز بیشتر است.
راهنمای گامبهگام پرورش شتر مرغ گوشتی از خرید جوجه تا کشتار
مرحله اول؛ چگونه جوجه شترمرغ سالم و مناسب پرواربندی بخریم؟
کیفیت جوجهای که در ابتدای دوره میخرید، روی سرعت رشد، هزینه درمان و میزان تلفات ماههای بعد تأثیر مستقیم دارد.
جوجه ارزان اما ضعیف ممکن است در ظاهر باعث کاهش سرمایه اولیه شود، ولی معمولاً چند برابر اختلاف قیمت خود برای شما هزینه ایجاد میکند.
جوجه سالم باید هوشیار، فعال، دارای پاهای صاف، مفاصل طبیعی، چشمهای شفاف و شکمی بدون ورم باشد.
پرنده باید بتواند بدون لنگش راه برود و هنگام حرکت، پاها بیش از حد به طرفین باز نشوند.
ناحیه ناف در جوجههای کمسن باید کاملاً بسته، خشک و بدون ترشح باشد.
بهتر است جوجهها از یک مزرعه معتبر، دارای سوابق بهداشتی و تحت نظارت دامپزشک خریداری شوند.
- جوجهها باید تا حد امکان همسن و هماندازه باشند.
- سوابق واکسیناسیون، درمان و تلفات گله مادر را بررسی کنید.
- از خرید جوجه بیحال، کموزن، شکمبرآمده یا دارای اسهال خودداری کنید.
- پرندگان خریداریشده را مستقیماً وارد گله قبلی نکنید.
- برای پرندگان جدید یک دوره قرنطینه در نظر بگیرید.
مرحله دوم؛ جایگاه استاندارد شترمرغ چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
شترمرغ پرندهای دونده است و برای رشد مناسب به فضای حرکت نیاز دارد.
محوطه کوچک، لغزنده یا شلوغ میتواند باعث استرس، درگیری، آسیب پا، مشکلات مفصلی و کاهش رشد شود.
زمین محوطه بهتر است خشک، نسبتاً هموار و فاقد سیم، میخ، پلاستیک، شیشه، سنگهای تیز و قطعات فلزی باشد.
شترمرغ به دلیل کنجکاوی ممکن است اجسام خارجی را ببلعد و همین موضوع میتواند باعث انسداد دستگاه گوارش یا مرگ پرنده شود.
حصار باید محکم، قابلدیدن و بدون لبههای برنده باشد.
استفاده از سیم خاردار در قسمتهایی که پرنده با آن تماس مستقیم دارد، انتخاب مناسبی نیست.
ارتفاع و استحکام حصار باید بهاندازهای باشد که شترمرغ بالغ نتواند آن را خم کند، از روی آن عبور کند یا هنگام دویدن به آن آسیب بزند.
در طراحی جایگاه فقط به مساحت توجه نکنید؛ شکل محوطه، مسیر دویدن، خشکی زمین، سایه، جهت باد، محل آبخوری و امکان جداسازی پرنده بیمار نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
برای جوجههای کوچک باید فضای سرپوشیده گرم، خشک و بدون کوران ایجاد شود.
کف جایگاه جوجه نباید صیقلی باشد، زیرا لیز خوردن مداوم میتواند به باز شدن پاها و آسیب مفاصل منجر شود.
در فضای باز نیز باید سایهبان، محل استراحت و پناهگاه مناسب در برابر بارندگی، باد سرد و آفتاب شدید وجود داشته باشد.
مرحله سوم؛ دمای مناسب جوجه شترمرغ در هفتههای اول چقدر است؟
جوجههای کمسن هنوز توانایی کامل برای تنظیم دمای بدن خود را ندارند و سرما، رطوبت و جریان مستقیم باد میتواند آنها را بهسرعت ضعیف کند.
در روزهای ابتدایی معمولاً دمای محل جوجه در محدوده تقریبی ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد تنظیم میشود و سپس با افزایش سن بهتدریج کاهش مییابد.
عدد دماسنج بهتنهایی کافی نیست و رفتار جوجهها بهترین راهنمای شماست.
- اگر جوجهها بهصورت فشرده زیر منبع گرما جمع شوند، احتمالاً محیط سرد است.
- اگر جوجهها از منبع گرما فاصله بگیرند، بالها را باز کنند یا نفسنفس بزنند، محیط بیش از حد گرم است.
- اگر جوجهها بهطور یکنواخت در محیط پخش باشند و فعالیت طبیعی داشته باشند، دما معمولاً مناسب است.
کاهش دما باید تدریجی باشد و زمان آن بر اساس سن، شرایط آبوهوایی، وزن جوجه و وضعیت پرها تعیین شود.
رطوبت کف و باد سرد حتی در دمای ظاهراً مناسب میتواند موجب افت دمای بدن جوجه شود؛ بنابراین خشک نگه داشتن بستر از بالا بردن بیدلیل دما مهمتر است.
مرحله چهارم؛ جیره غذایی شترمرغ گوشتی باید شامل چه موادی باشد؟
شترمرغ توانایی استفاده از بخشی از مواد فیبری را دارد، اما این موضوع به معنی آن نیست که میتوان جوجه را فقط با علوفه ارزان، سبزی یا ضایعات کشاورزی پرورش داد.
پرنده برای رشد استخوان، عضله و پر به انرژی، پروتئین، اسیدهای آمینه، کلسیم، فسفر، ویتامینها و مواد معدنی متعادل نیاز دارد.
جیره نامتعادل ممکن است باعث کندی رشد، انحراف پا، نرمی استخوان، ضعف عضلانی، پرخوری غیرطبیعی و افزایش تلفات شود.
| مرحله پرورش | هدف تغذیهای | نکته مدیریتی |
|---|---|---|
| تولد تا حدود ۲ ماهگی | رشد سریع، تقویت استخوان و تکامل دستگاه گوارش موردنظر است. | جیره آغازین باکیفیت و متعادل اهمیت بسیار زیادی دارد. |
| ۲ تا ۶ ماهگی | رشد یکنواخت عضله و اسکلت دنبال میشود. | از چاقی سریع و کمبود مواد معدنی باید جلوگیری شود. |
| ۶ ماهگی تا کشتار | افزایش وزن اقتصادی و تکمیل رشد عضلات هدف اصلی است. | مصرف خوراک و افزایش وزن باید مرتب ثبت و مقایسه شود. |
در جیره آغازین معمولاً سطح پروتئین و مواد معدنی بالاتر از جیره پایانی در نظر گرفته میشود.
با افزایش سن میتوان مقدار فیبر جیره را بهشکل کنترلشده افزایش داد، اما هر تغییر باید تدریجی باشد.
فرمول دقیق جیره به سن پرنده، مواد اولیه موجود، کیفیت علوفه، آبوهوا و هدف وزنگیری بستگی دارد و بهتر است توسط متخصص تغذیه دام و طیور تنظیم شود.
استفاده خودسرانه از جیره مرغ گوشتی، گوسفند یا گاو برای شترمرغ اشتباه است؛ زیرا نیازهای تغذیهای و دستگاه گوارش این پرنده با آنها تفاوت دارد.
مرحله پنجم؛ شترمرغ گوشتی روزانه چقدر خوراک مصرف میکند؟
مقدار مصرف خوراک ثابت نیست و با افزایش سن، وزن، دمای محیط، کیفیت جیره و میزان تحرک تغییر میکند.
جوجههای کوچک مقدار کمی خوراک مصرف میکنند، اما پرندگان نزدیک سن کشتار ممکن است روزانه حدود ۲ تا ۲٫۵ کیلوگرم خوراک دریافت کنند.
مجموع خوراک مصرفی یک شترمرغ تا رسیدن به وزن کشتار میتواند بسته به ژنتیک، مدیریت و سن فروش تفاوت زیادی داشته باشد.
برای برآورد اولیه طرح میتوان مصرف تقریبی ۴۰۰ تا ۵۵۰ کیلوگرم خوراک برای هر پرنده را در نظر گرفت، اما این عدد باید با سوابق مزرعه و جیره واقعی اصلاح شود.
در بعضی گلهها مصرف کمتر و در بعضی سیستمها به دلیل رشد کند، هدررفت دان یا طولانی شدن دوره، مصرف بسیار بیشتر میشود.
به همین دلیل ثبت روزانه مقدار خوراک ورودی یکی از مهمترین کارهای مدیریتی است.
- مقدار خوراک تحویلی به هر گروه را روزانه ثبت کنید.
- باقیمانده خوراک را قبل از توزیع وعده بعد بررسی کنید.
- هر ماه تعدادی از پرندگان را وزنکشی کنید.
- مقدار خوراک مصرفشده را بر افزایش وزن تقسیم کنید.
- گروههایی را که خوراک زیاد و رشد کم دارند، از نظر بیماری و کیفیت جیره بررسی کنید.
مرحله ششم؛ آبخوری مناسب چگونه از بیماری و کاهش رشد جلوگیری میکند؟
آب سالم بخشی از جیره غذایی است و کمبود آن خیلی سریع باعث کاهش مصرف خوراک، افت رشد و بیحالی میشود.
آبخوری باید بهاندازهای بلند باشد که آلودگی بستر و فضولات بهآسانی وارد آن نشود، اما جوجه بتواند بدون فشار به آب دسترسی داشته باشد.
آبخوریهای عمیق برای جوجههای کوچک خطرناک هستند و باید از ظروف ایمن با عمق مناسب استفاده شود.
در فصل گرم، آب مانده و داغ مصرف پرنده را کاهش میدهد؛ بنابراین مخزن و لولهها باید تا حد امکان در سایه قرار بگیرند.
شستوشوی روزانه آبخوری، جلوگیری از تشکیل جلبک و بررسی کیفیت میکروبی و املاح آب اهمیت زیادی دارد.
مرحله هفتم؛ چگونه تلفات جوجه شترمرغ را کاهش دهیم؟
بیشترین حساسیت پرورش معمولاً مربوط به ماههای ابتدایی زندگی جوجه است.
جوجهای که دوره آغازین را با وزنگیری مناسب، استخوانبندی سالم و بدون بیماری پشت سر بگذارد، در مراحل بعد مقاومت بیشتری خواهد داشت.
مشکلات گوارشی، بلع اجسام خارجی، عفونت ناف، سرمای محیط، کف لغزنده، کمبود مواد معدنی، تراکم بالا و انتقال بیماری از مهمترین عوامل تلفات هستند.
برای پایین آوردن تلفات، ورود افراد متفرقه به مزرعه را محدود کنید و برای ورودی جایگاه حوضچه یا تجهیزات ضدعفونی مناسب در نظر بگیرید.
لباس، کفش و وسایل هر بخش بهتر است مخصوص همان بخش باشد.
پرنده بیمار باید سریع از گله جدا شود و درمان آن فقط زیر نظر دامپزشک انجام گیرد.
مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک نهتنها علت اصلی بیماری را برطرف نمیکند، بلکه میتواند باعث مقاومت دارویی، باقیماندن دارو در گوشت و افزایش هزینه تولید شود.
- پرنده جدید را بدون قرنطینه وارد گله نکنید.
- جوجههای کمسن و پرندگان بزرگ را در یک محوطه نگهداری نکنید.
- لاشه پرنده تلفشده را در محوطه رها نکنید.
- ورود سگ، گربه، جوندگان و پرندگان وحشی را محدود کنید.
- خوراک کپکزده، مرطوب یا بدبو را مصرف نکنید.
- پرندهای را که اشتها یا رفتار طبیعی ندارد، همان روز بررسی کنید.
مرحله هشتم؛ بهترین سن و وزن کشتار شترمرغ چه زمانی است؟
شترمرغهای گوشتی معمولاً در فاصله ۱۰ تا ۱۴ ماهگی برای کشتار عرضه میشوند.
وزن زنده مناسب در بسیاری از گلهها حدود ۹۰ تا ۱۱۰ کیلوگرم است، اما ژنتیک، جنسیت، جیره و مدیریت میتواند این عدد را تغییر دهد.
ادامه نگهداری پس از رسیدن پرنده به وزن اقتصادی همیشه به معنی سود بیشتر نیست.
با افزایش سن، مقدار خوراک لازم برای تولید هر کیلوگرم افزایش وزن معمولاً بیشتر میشود و ممکن است نگهداری طولانیتر توجیه اقتصادی نداشته باشد.
| شاخص | بازه تقریبی | توضیح |
|---|---|---|
| سن عرضه | ۱۰ تا ۱۴ ماهگی | بر اساس وزن و قرارداد فروش تعیین میشود. |
| وزن زنده | حدود ۹۰ تا ۱۱۰ کیلوگرم | در گلههای مختلف متفاوت است. |
| وزن لاشه | حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد وزن زنده | روش کشتار و نحوه محاسبه بر عدد اثر دارد. |
| گوشت قابلفروش | اغلب حدود ۳۰ تا ۳۵ کیلوگرم | نوع قطعهبندی و وزن پرنده مهم است. |
بهترین زمان فروش زمانی است که ارزش افزایش وزن جدید از هزینه خوراک، کارگر و نگهداری همان دوره بیشتر باشد.
برای تشخیص این نقطه باید وزنکشی دورهای و ثبت مصرف خوراک داشته باشید و فقط بر اساس ظاهر پرنده تصمیم نگیرید.
محاسبه سود پرورش شتر مرغ گوشتی با یک فرمول واقعی
سود واقعی از کم کردن تمام هزینههای دوره از مجموع درآمد فروش به دست میآید.
بسیاری از طرحهای اینترنتی فقط قیمت جوجه و خوراک را محاسبه میکنند و هزینه تلفات، حمل، کارگر، استهلاک و کشتار را نادیده میگیرند.
سود خالص دوره برابر است با مجموع درآمد فروش پرندگان و محصولات جانبی، منهای هزینه خرید جوجه، خوراک، دارو، واکسن، کارگر، آب، برق، حملونقل، کشتار، استهلاک و زیان ناشی از تلفات.
مثال محاسبه هزینه برای یک گله ۲۰ قطعهای چگونه است؟
فرض کنید دوره را با ۲۰ قطعه جوجه شروع میکنید و در پایان ۱۸ قطعه قابلفروش دارید.
در این مثال میزان تلفات برابر با ۲ قطعه یا ۱۰ درصد گله بوده است.
اگر هر پرنده باقیمانده بهطور متوسط ۴۵۰ کیلوگرم خوراک مصرف کند، خوراک مصرفی ۱۸ پرنده نهایی برابر با ۸۱۰۰ کیلوگرم خواهد بود.
البته خوراک مصرفشده توسط دو پرنده تلفشده نیز باید جداگانه به این عدد اضافه شود، زیرا تلفات فقط تعداد فروش را کم نمیکند و بخشی از خوراک مصرفشده را نیز از بین میبرد.
فرمول هزینه خوراک به شکل زیر است.
هزینه خوراک برابر است با مقدار کل خوراک مصرفی به کیلوگرم ضربدر قیمت هر کیلوگرم خوراک.
برای مثال، اگر کل خوراک مصرفی گله ۸۵۰۰ کیلوگرم باشد، باید عدد ۸۵۰۰ را در قیمت روز هر کیلوگرم جیره ضرب کنید.
برای محاسبه نقطه سربهسر نیز میتوانید کل هزینه دوره را بر تعداد پرندگان قابلفروش تقسیم کنید.
قیمت سربهسر هر پرنده برابر است با کل هزینه دوره تقسیمبر تعداد شترمرغهای قابلفروش.
اگر کل هزینه دوره فرضاً عدد «هزینه کل» باشد و ۱۸ پرنده سالم برای فروش داشته باشید، باید هزینه کل را بر ۱۸ تقسیم کنید.
عدد بهدستآمده حداقل درآمد موردنیاز از فروش هر پرنده برای جلوگیری از زیان است.
| هزینه | روش محاسبه |
|---|---|
| خرید جوجه | تعداد جوجه ضربدر قیمت خرید هر جوجه محاسبه میشود. |
| خوراک | کل خوراک مصرفی ضربدر میانگین قیمت هر کیلوگرم جیره محاسبه میشود. |
| بهداشت و درمان | هزینه دامپزشک، آزمایش، ضدعفونی، دارو و واکسن جمع میشود. |
| نیروی انسانی | حقوق، بیمه و هزینه نیروی جایگزین محاسبه میشود. |
| حمل و کشتار | هزینه انتقال، مجوز حمل، کشتار و قطعهبندی در نظر گرفته میشود. |
| استهلاک | هزینه ساخت، حصار، تجهیزات و ماشینآلات بین چند دوره تقسیم میشود. |
۷ عامل مهم که سود مزرعه شترمرغ را بیشتر میکنند
- خرید جوجه سالم: جوجه باکیفیت معمولاً رشد سریعتر و هزینه درمان کمتری دارد.
- کاهش تلفات: حتی چند درصد کاهش تلفات میتواند نتیجه مالی دوره را بهطور جدی تغییر دهد.
- خرید گروهی خوراک: تهیه مستقیم مواد اولیه یا جیره از تولیدکننده معتبر هزینه حمل و واسطه را کم میکند.
- جلوگیری از هدررفت دان: طراحی نامناسب دانخوری میتواند مقدار زیادی خوراک را روی زمین بریزد.
- فروش قراردادی: توافق با خریدار پیش از رسیدن پرندگان به وزن نهایی، ریسک ماندن محصول در مزرعه را کاهش میدهد.
- وزنکشی منظم: پرنده کمرشد سریعتر شناسایی و علت مشکل بررسی میشود.
- عرضه محصولات جانبی: فروش پوست و چربی فقط در صورت وجود مشتری مطمئن میتواند سود را افزایش دهد.
۹ اشتباه پرهزینه در پرورش شترمرغ گوشتی که باید جدی بگیرید
۱. شروع کار بدون بررسی بازار فروش
بزرگترین اشتباه این است که ابتدا جوجه بخرید و بعد از چند ماه به دنبال مشتری بگردید.
شترمرغ محصولی نیست که در هر شهر و هر زمان بتوان آن را بهسرعت فروخت.
۲. آغاز کار با تعداد بسیار زیاد
مدیریت ۱۰ یا ۲۰ جوجه با مدیریت چندصد قطعه تفاوت زیادی دارد.
در نخستین دوره بهتر است سیستم گرمایش، جیره، نیروی انسانی و بازار خود را در مقیاس کوچک آزمایش کنید.
۳. خرید جوجه فقط بر اساس قیمت پایین
جوجه ارزان ممکن است سن واقعی، سابقه بیماری یا کیفیت ژنتیکی نامشخصی داشته باشد.
هزینه درمان و رشد ضعیف معمولاً اختلاف قیمت خرید را جبران میکند.
۴. استفاده از جیره نامتعادل و ضایعات
نان خشک، سبزی، ضایعات میوه یا علوفه بهتنهایی جیره کامل محسوب نمیشوند.
این مواد فقط در صورت بررسی ارزش غذایی و با مقدار مشخص میتوانند بخشی از جیره باشند.
۵. نگهداری جوجه روی کف لغزنده
کف سرامیک، سیمان صیقلی یا روزنامه میتواند به لغزش پا و مشکلات حرکتی منجر شود.
کف باید خشک، تمیز و دارای اصطکاک کافی باشد.
۶. نبود فضای قرنطینه
ورود یک پرنده بیمار میتواند کل گله را درگیر کند.
هر مزرعه حتی در مقیاس کوچک باید یک بخش جداگانه برای قرنطینه و نگهداری پرنده بیمار داشته باشد.
۷. ثبت نکردن هزینهها و وزن پرندگان
بدون اطلاعات دقیق نمیتوانید بفهمید کدام گروه سودآور و کدام گروه زیانده بوده است.
تمام خریدها، تلفات، مصرف خوراک و وزنکشیها را ثبت کنید.
۸. نگهداری بیش از حد پرنده بعد از وزن اقتصادی
گاهی پرورشدهنده منتظر افزایش قیمت میماند، اما هزینه خوراک اضافی بیشتر از افزایش قیمت فروش میشود.
زمان فروش باید بر اساس عدد و قرارداد تعیین شود، نه امید به تغییر بازار.
۹. بیتوجهی به مجوزهای بهداشتی و حمل
احداث و بهرهبرداری واحد پرورش شترمرغ باید مطابق ضوابط جهاد کشاورزی، دامپزشکی و مقررات محلی انجام شود.
حمل شترمرغ زنده نیز معمولاً به هماهنگی و مجوز بهداشتی قرنطینهای دامپزشکی نیاز دارد.
قبل از خرید زمین یا ساخت جایگاه، آخرین ضوابط مربوط به فاصله بهداشتی، پروانه تأسیس، پروانه بهرهبرداری و مجوز حمل را از مدیریت جهاد کشاورزی و شبکه دامپزشکی شهرستان خود استعلام کنید.
پرسشهای پرتکرار درباره پرورش شتر مرغ گوشتی
پرورش شترمرغ گوشتی چقدر سرمایه میخواهد؟
سرمایه موردنیاز به تعداد جوجه، قیمت زمین، هزینه ساخت حصار، سن جوجه، قیمت خوراک و امکانات موجود بستگی دارد.
بهتر است هزینه کل یک دوره را محاسبه کنید و علاوه بر آن حداقل ۱۵ تا ۲۰ درصد سرمایه احتیاطی برای افزایش قیمت خوراک، درمان و اتفاقات پیشبینینشده کنار بگذارید.
آیا میتوان پرورش شترمرغ را با ۱۰ قطعه شروع کرد؟
بله، برای یادگیری مدیریت و آزمایش بازار میتوان با تعداد محدود شروع کرد.
با این حال هزینه ثابت هر قطعه در مقیاس کوچک بیشتر میشود و چنین گلهای نباید بهعنوان منبع درآمد اصلی در نظر گرفته شود.
هر شترمرغ چند کیلو گوشت میدهد؟
مقدار گوشت به وزن زنده، سن، ژنتیک و روش قطعهبندی بستگی دارد.
یک شترمرغ با وزن زنده حدود ۹۰ تا ۱۱۰ کیلوگرم ممکن است تقریباً ۳۰ تا ۳۵ کیلوگرم گوشت قابلفروش تولید کند، اما نتیجه واقعی میتواند کمتر یا بیشتر باشد.
شترمرغ در چند ماهگی به وزن ۱۰۰ کیلوگرم میرسد؟
در شرایط مدیریتی مناسب، بسیاری از پرندگان بین ۱۰ تا ۱۴ ماهگی به محدوده وزن کشتار نزدیک میشوند.
کیفیت جوجه، جیره، بیماری، دمای محیط و فضای حرکت روی سرعت رشد تأثیر مستقیم دارد.
آیا شترمرغ در مناطق سردسیر قابلپرورش است؟
پرندگان بزرگتر میتوانند دامنهای از شرایط آبوهوایی را تحمل کنند، اما جوجهها نسبت به سرما، رطوبت و کوران حساس هستند.
در مناطق سردسیر باید هزینه ساخت سالن، گرمایش، خشک نگه داشتن کف و محافظت در برابر باد را جدیتر محاسبه کنید.
بیشترین هزینه پرورش شترمرغ مربوط به چیست؟
در بیشتر واحدهای پرواری، خوراک یکی از بزرگترین هزینههای جاری است.
پس از آن خرید جوجه، نیروی انسانی، تلفات، حملونقل، تجهیزات و هزینه کشتار قرار میگیرند.
آیا پرورش شتر مرغ گوشتی در فضای کم امکانپذیر است؟
شترمرغ برای دویدن و رشد طبیعی به محوطه باز نیاز دارد و نگهداری طولانیمدت در فضای بسیار محدود توصیه نمیشود.
تراکم بالا میتواند باعث استرس، درگیری، آسیب پوست، مشکلات پا و کاهش عملکرد شود.
بهتر است جوجه یکروزه بخریم یا جوجه سهماهه؟
جوجه یکروزه ارزانتر است، اما ریسک و حساسیت بیشتری دارد.
برای فرد تازهکار، جوجه دو تا سهماهه سالم معمولاً انتخاب مطمئنتری است، هرچند قیمت خرید آن بالاتر خواهد بود.
جمعبندی نهایی؛ آیا پرورش شترمرغ گوشتی ارزش سرمایهگذاری دارد؟
پرورش شتر مرغ گوشتی میتواند یک فعالیت اقتصادی مناسب باشد، به شرط آنکه بر اساس بازار واقعی، مدیریت علمی و محاسبه دقیق هزینهها انجام شود.
این کار با خرید چند جوجه و ریختن خوراک در دانخوری به سود نمیرسد و موفقیت آن به کیفیت جوجه، تغذیه متعادل، کنترل تلفات، جایگاه مناسب و فروش برنامهریزیشده وابسته است.
برای شروع، ابتدا بازار فروش و کشتارگاه را پیدا کنید، سپس هزینه یک دوره کامل را روی کاغذ بنویسید و بعد با تعداد محدود جوجه سالم وارد کار شوید.
تجربه من نشان داده است مزرعهای که آمار خوراک، وزن، درمان و تلفات خود را دقیق ثبت میکند، خیلی زودتر از مزرعهای که با حدس و شنیدهها جلو میرود به سود پایدار میرسد.
پیش از سرمایهگذاری سنگین، یک دوره کوچک و کنترلشده اجرا کنید؛ زیرا بهترین طرح توجیهی پرورش شترمرغ، اطلاعات واقعی است که از شرایط مزرعه، قیمت خوراک و بازار منطقه خودتان به دست میآورید.